جغرافیای استان گیلان ( تقدیم به دانش آموزان عزیز) 

مزایای ناشی از موقعیت جغرافیایی گیلان :

ـ سرسبزی و حاصلخیزی استان

ـ آب و هوای معتدل

ـ موقعیت ارتباطی مناسب

همسایگان استان گیلان :

ـ شمال : مرز مشترک بین المللی با جمهوری آذربایجان

ـ غرب: همجواری با استانهای اردبیل و زنجان

ـ جنوب غربی : استان قزوین

ـ شرق : استان مازندران

شمال : محدود به دریای خزر

ویژگی های ممتاز جلگه استان :

ـ داشتن سطحی هموار و یکنواخت

ـ خاک حاصلخیز

ـ آب کافی

ـ داشتن شیب کم

آب و هوای استان گیلان :

معتدل و مرطوب ، بیشترین مقدار بارش در شهرستان انزلی دریافت می شود  .

بیشترین بارش در فصل پاییز وکمترین آن در فصل بهار دریافت می شود  . بارش از اواخر تابستان شروع شده ودر فصل پاییز به اوج خود می رسد .   علت بارش های تابستانی استان گیلان : ورود رطوبت دریا از طریق نسیم دریا به خشکی و گرم بودن سطح زمین است .

علت اختلاف دمای نقاط جنوبی و شمالی استان گیلان :

ـ فاصله از دریا

رودهای مهم استان گیلان :

سفیدرود ،پلرود ، شلمانرود ، کرگانرود .

ویژگی رودخانه های استان گیلان :

ـ داشتن مسیری کوتاه

ـ پرشیب

ـ تغییر در میزان آبدهی رودخانه

میزان آبدهی کرگانرود و پلرود تحت تأثیر برف و باران است زیرا بخشی از حوضه آبگیر آنها در نواحی کوهستانی مرتفع واقع شده است . حداکثر آبدهی رودخانه های استان گیلان در دو فصل پاییز و بهار است.

مهمترین سد استان گیلان :

سد سفیدرود . شاخه اصلی سفیدرود قزل اوزن نام دارد . تکامل خاکهای استان تحت تأثیر رطوبت ، فرسایش آب و پوشش گیاهی است .

مزایای تنوع خاکها در استان گیلان :

ـ کشت انواع محصولات کشاورزی

ـ وجود پوشش گیاهی گوناگون

ـ وجود بهره برداریهای مختلف از خاکها در استان

چرا سرعت تخریب محیط زیست در استان گیلان بیشتر ؟

ـ افزایش جمعیت

ـ توسعه شهری و صنعتی

ـ ورود انواع زباله ها و فاضلابها به محیط زسیت به ویژه آبها .

عوامل مؤثر در آلودگی خاک استان :

ـ افزایش جمعیت

ـ تغییر الگوی مصرف

ـ استفاده زیاد از سوخت های فسیلی

ـ تولید زباله ها و فاضلابهای بیشتر .

استان گیلان 16 شهرستان دارد :

مرکز آن رشت ـ نام چهار مورد از شهرستان های استان : رشت ـ بندر انزلی ـ لاهیجان ـ تالش ـ آستارا و ...  

شکل گیری سکونتگاه های روستایی استان تحت تأثیر شرایط آب و هوایی و امکانات محیطی موجود در منطقه است . مساکن روستایی جلگه ای گیلان از نوع پراکنده هستند .

منابع مهم درآمد روستاییان استان :

کشاورزی ، باغداری

محصولات کشاورزی استان :

برنج ، بادام زمینی ، گندم و جو ، زیتون در رودبار و منجیل .

مرتفعترین شهر استان :

رودبار

کم ارتفاع ترین (پست ترین) شهر :

بندر انزلی

نقش های شهرهای استان :

ـ رشت (اداری ـ سیاسی)

ـ آستانه اشرفیه (مذهبی)

ـ لاهیجان (گردشگری)

ـ آستارا (ارتباطی)

ـ رودبار (گذرگاهی)

مسائل و مشکلات شهرهای استان :

ـ وجود بافت قدیمی

ـ ترافیک بیشتر

ـ آبگرفتگی معابر در هنگام بارندگی

ـ تخریب عرصه های طبیعی اطراف شهرها

54% جمعیت استان شهرنشین و 46% آن روستانشین است .

مهاجرت از روستاها به شهرها بر طبق سرشماری 85 ← 2404861 نفر جمعیت استان .

چرا تراکم نسبی جمعیت استان بیشتر است ؟

ـ آب و هوای مناسب

ـ وجود خاک های حاصلخیز

ـ آب فراوان (شرایط مساعد زندگی) .

متراکم ترین شهرستان از نظر جمعیت ← رشت (مرکز استان ـ تمرکز سازمانها )

کم تراکم ترین شهرستان از نظر جمعیت ← رودبار ( کوهستانی بودن ـ کمبود آب)

تعداد جمعیت استان با شرایط و امکانات جغرافیایی و طبیعی آن متناسب نیست . نتیجه آن فشار زیاد بر منابع طبیعی و تخریب آنها است .

وسیعترین شهرستان ها:

رودبار ، تالش ، رودسر

کوچکترین شهرستان (وسعت) :

بندر انزلی

پرجمعیت ترین شهرستان ها :

رشت ، تالش ، لاهیجان

دلایل مهاجرت جمعیت در استان :

ـ عدم توسعه صنعتی

ـ کمبود فضای  دانشگاهی

ـ کمبود فضای جغرافیایی استان

ـ تراکم بیشتر جمعیت

 گویش اصلی مردم گیلان :

ـ گیلکی

سایر گویش های استان :

تالشی ، دیلمی ، ترکی .

در گذشته به بخش های غربی سفیدرود " بیه پَس"  و به بخش های شرقی سفیدرود  "بیه پیش"

می گفتند . در مناطق تالش ، ماسال و شاندرمن گویش تالشی و در مناطق کوهستانی جنوب استان ، گویش دیلمی رواج دارد .

چرا استان گیلان ، صنایع دستی گوناگونی دارد ؟

ـ بدلیل شرایط جغرافیایی

ـ آب و هوای معتدل و مرطوب

ـ کوههای پوشیده از جنگل و مناظر زیبا و رنگارنگ

ـ تاریخ چند هزارساله این استان